Vorm geven

Oefening nr. 5

Op het Ave Maria van Franz Schubert (Ellens dritter Gesang, D 839) (1825) — publiek domein.
Materiaal van de oefening © 2026 Mario Maurano. Alle rechten voorbehouden.

Wat je gaat doen: in Oefening nr. 4 heb je het Ave Maria opgeruimd en boven de piano gespeeld. De begeleiding is juist, maar ze klinkt vlak: elke noot precies op het raster, als een machine. Hier geef je ze vorm — de triolen van de rechterhand klinken als groepen, elke groep ademt, en het tempo komt aan het einde van het couplet tot rust —. Daarna neem je jezelf opnieuw op.

Hoelang: ongeveer dertig minuten. Wat je nodig hebt: het bestand Ejercicio-5_Ave_Maria.mmf (de afgewerkte partituur van Oefening nr. 4), de COSMIC KEYBOARD open voor het geluid, en Oefening nr. 4 gedaan.

Als er iets misgaat: de knop UNDO in de bovenste balk maakt de laatste stap ongedaan, en je kunt hem meerdere keren na elkaar gebruiken. Probeer gerust.

Vijf woorden die je zult tegenkomen

Triool: drie noten in de tijd van twee. De rechterhand van de piano speelt twee triolen per tel, die elk na een rust beginnen.
Intelligent Beams: de Score leest hoe de noten onder één waardestreep gegroepeerd zijn en speelt ze als groep, met sterke en zwakke noten. Het Level bepaalt hoeveel het opvalt.
Agogiek: de kleine versnellingen en vertragingen die muziek doen ademen. Niemand speelt met een metronoom; agogiek is wat de metronoom mist.
ASYM AGOG-zone: een gouden band over een stuk van één kanaal. Daarbinnen komen de noten vroeger of later, volgens een curve. Met Move dringt het stuk naar het midden toe vooruit en keert het aan het einde terug naar het raster: de groep leunt naar voren en komt tot rust.
Patroon: een zone met een naam. Met een naam kan ze in één keer naar andere maten worden gebracht (Take) en allemaal samen worden verborgen of verwijderd.

DEEL EEN — DE TRIOLEN

OP DE AFBEELDINGEN: de oranje cirkels tonen waar je moet kijken of klikken.

1 · Open het bestand en beluister de piano alleen

Open de SCORE (vanuit de COSMIC KEYBOARD) en laad via MENU FILES → IMPORT MMF het bestand Ejercicio-5_Ave_Maria.mmf. Open ook de CONSOLE en druk op M op het kanaal van de klarinet, zoals in Oefening nr. 4: nu werk je aan de piano.

Beluister het eerste couplet. Let op de rechterhand (CH2 · RH): de akkoorden gaan allemaal gelijk, het ene na het andere, zonder richting.

2 · Intelligent Beams: de triolen als groepen

Klik met de rechtermuisknop op de knop 3·2 in de bovenste balk (naast R·K): het venster INTELLIGENT BEAMS opent.
Bij Range: M 1 → M 31 — het hele couplet en het tussenspel.
Bij CH: het kanaal dat je actief had, gaat aan. Zet het uit en zet alleen 2 aan: de rechterhand.
Bij Level: 3.
Sluit het venster met zijn ⊗.

Controle: onderaan het venster lees je «✓ Level 3 · M1–M31 · CH 2 · 620 notes». Luister: de eerste noot van elke triool leunt en de andere twee volgen. Het zijn geen losse akkoorden meer, het zijn groepen.

INTELLIGENT BEAMS — rechtermuisklik op 3·2 — Range 1 → 31, alleen CH 2, Level 3, en de bevestigingsregel

3 · Een ASYM AGOG-zone in maat 1

Nu de triolen gegroepeerd klinken, geef je ze beweging. Begin met de eerste twee tellen van maat 1.

Druk op ◻ SELECT (het wordt ◼) en laat CURSOR · CH staan.
Sleep in de rechterhand (CH2) van het begin van maat 1 tot het einde van tel 2. Begin het slepen boven de noten, ter hoogte van de bovenste lijn van de notenbalk.
Klik met de rechtermuisknop binnen de zone, net boven de bovenste lijn van de notenbalk, waar geen noten staan: het menu SELECTION opent.
Onderaan het menu, ⌘ ASYM AGOG.

Als je vanaf een noot sleept, verplaats je ze. In SELECT wordt een noot die je begint te slepen vanaf haar notenhoofd verplaatst in plaats van geselecteerd. Gebeurt dat, gebruik dan UNDO en begin opnieuw, hoger. En zoals in Oefening nr. 4: een rechtermuisklik op een noot opent haar editor, niet het menu SELECTION.

De selectie en het menu SELECTION — de eerste twee tellen van CH2 geselecteerd en ⌘ ASYM AGOG onderaan het menu

De editor ASYMETRIC AGOG opent en er verschijnt een gouden band op de partituur.

PHASE: Move.
INT (intensiteit): Expressive.
Controleer dat de as AXIS: TEMPO aangeeft — de zone verschuift de tijd, niet het volume.
Sluit de editor met zijn ⊗ en druk op Esc om SELECT te verlaten.

De editor ASYMETRIC AGOG — Move, Expressive en AXIS: TEMPO; erboven, de band

4 · Pas de band aan en geef hem een naam

De band moet na de rust aan het begin van de maat beginnen — de rust beweegt niet — en eindigen aan het einde van tel 2.

Breng de muis naar de linkerrand van de band (de dunne lijn) tot de cursor ↔ wordt, en sleep hem tot net na de rust. De rand klikt vast in kleine stappen.
Staat de rechterrand niet aan het einde van tel 2, sleep hem dan op dezelfde manier.
Klik met de rechtermuisknop op de rechterrand van de band, net boven de bovenste lijn van de notenbalk: het menu REGION opent.
Typ bij Name con int. mov. (“met beweging binnenin”) en druk op ✓.

Controle: de titel van het menu REGION toont From M1.0.17 to M1.2 — het stuk begint iets na tel 1 (na de rust) en eindigt met tel 2. Beluister maat 1: de eerste twee triolen dringen vooruit en komen tot rust op de tweede.

De rand en de naam — de linkerrand na de rust; het menu REGION met Name «con int. mov.»

5 · De tweede band: tel 3 en 4

Hetzelfde voor de andere helft van maat 1:

◻ SELECT en sleep over CH2 van tel 3 tot het einde van de maat, boven de noten.
Rechtermuisklik boven de bovenste lijn, binnen de zone → ⌘ ASYM AGOG.
Move · Expressive, sluit de editor en Esc.
Sleep de linkerrand tot na de rust van tel 3.
Rechtermuisklik op zijn rechterrand → Name: dezelfde naam, con int. mov. (het veld biedt hem aan in zijn lijst) → ✓.

Controle: maat 1 heeft twee banden, die elk na hun rust beginnen. De tweede toont From M1.2.17 to M1.4.

De twee banden van maat 1 — één voor elke helft van de maat

6 · Breng het over het hele couplet

Je hoeft het geen 31 keer te doen: beide banden hebben een naam, dus vormen ze een patroon.

Klik met de rechtermuisknop op de rand van de eerste band → menu REGION.
In de rij Take: M 2 tot M 31 en ✓.
De Score meldt «30 copies of con int. mov.». Sluit de melding met haar ×.
Herhaal met de tweede band: Take M 2 tot M 31 ✓.

Controle: elke maat van 1 tot 31 heeft haar twee banden. In het menu REGION telt de rij Hide all “con int. mov.” er 62.

Take — het menu REGION met Take M 2 tot M 31, en het couplet met de gekopieerde banden

7 · Luister en vergelijk

Beluister het hele couplet. Vergelijk het daarna met de piano zonder vorm:

Klik met de rechtermuisknop op de rand van een willekeurige band → Hide all “con int. mov.”.
De banden verdwijnen en de piano klinkt weer vlak. Beluister dezelfde maten.
Druk op ↩ (UNDO) en de 62 banden komen terug.

Verborgen speelt niet. Een verborgen zone verschuift de tijd niet, en je kunt ze ook niet bereiken met een rechtermuisklik. Om ze terug te halen zonder ongedaan te maken: zet de gele cursor binnen haar bereik en druk op Alt+H — het menu REGION opent met Show region en Show all. Om het patroon definitief te verwijderen, heeft hetzelfde menu Delete all “con int. mov.”.

Vergelijken — Hide all «con int. mov.» (62), het couplet zonder banden, en UNDO bovenaan

DEEL TWEE — HET TEMPO

8 · Het tempo, als laatste

Met de vorm op zijn plaats voelt de ♩ = 52 van het bestand zwaar aan. Je zet drie aanduidingen: het tempo van het stuk, en twee die niet worden afgedrukt — ze zijn er voor de klank — aan het einde van het couplet.

Waar	BPM	Term	Scope	Zichtbaar
maat 1	60	Lento	This bar	Show
maat 28, eerste noot van de rechterhand	62	—	This place	Hide
maat 29, halverwege tel 3	54	—	This place	Hide

Voor elke aanduiding:

Zet de gele cursor op de plek. Klik op dat punt op de notenbalk. Voor maat 28 klik je op het eerste akkoord van de rechterhand (na de rust). Voor maat 29 klik je boven de noten van de rechterhand, tussen het tweede en het derde akkoord van tel 3.
Knop TEMPO: het venster TEMPO opent.
Typ eerst de BPM. De Score stelt een term voor; heeft de aanduiding er een (de Lento van maat 1), typ die dan daarna bij Term.
Scope: This bar voor maat 1; This place voor de andere twee — de aanduiding komt op het exacte punt van de cursor.
De schakelaar Show / Hide: Show voor maat 1, Hide voor de andere twee.
De onderste knop: Toggle / Update Marking in maat 1 (daar stond al een Lento, en dit verandert ze) of Insert Marking voor de nieuwe.

Controle: boven maat 1 staat Lento ♩ = 60. De andere twee worden niet afgedrukt; met SHOW HIDDEN aan in het venster TEMPO verschijnen ze vaag (♩ = 62 en ♩ = 54). Beluister maat 27 tot 30: iets meer leven naar het einde van het couplet, en een adem die vertraagt voor het opnieuw begint.

Wanneer je een andere tempoaanduiding dan de eerste zet, kan de Coach 🎓 uitleggen hoe een nieuw tempo zich instelt. Lees het en sluit het met zijn ×.

De drie tempoaanduidingen — het venster TEMPO in maat 1 (60 · Lento · This bar) en in maat 28 (62 · This place · Hide); onderaan, het einde van het couplet

Bewaar het: MENU FILES → EXPORT MMF.

9 · Neem jezelf opnieuw op

Neem op zoals in stap 11 van Oefening nr. 4: de klarinet op M, je kanaal 🎤 MIC ingesteld, en ⏺ REC in de Console.

Beluister daarna beide opnames, die van Oefening nr. 4 en deze. Is je manier van spelen veranderd boven een piano die ademt? Waar laat je je meevoeren, en waar moet je erop wachten?

Wil je vergelijken met een afgewerkte versie?

Open Ejercicio-5_Ave_Maria_solucion.mmf: dezelfde 62 banden, Intelligent Beams op de rechterhand en de drie tempoaanduidingen.

Proficiat: de begeleiding is geen machine meer

Probeer andere vormen in maat 1 — Inhale, Arrive, een andere intensiteit — en hoor hoe het karakter verandert. UNDO brengt je altijd terug naar con int. mov.